SOEST – Defensie heeft aangekondigd de komende periode militaire oefeningen in de buitenlucht te houden. Een opmerkelijke beslissing, aangezien de krijgsmacht tot nu toe voornamelijk gebruikmaakte van gymzalen, bedrijfshallen en leegstaande schoolgebouwen. Volgens Defensie is de overstap noodzakelijk omdat modern militair materieel steeds moeilijker door reguliere deuropeningen past.
Inwoners van Soest en omgeving worden gewaarschuwd voor laagvliegende helikopters en militaire konvooien. De oefeningen vinden voor het eerst grotendeels buiten plaats, wat volgens betrokkenen een ingrijpende verandering betekent.
Problemen met de beschikbare binnenruimte
De beslissing volgt op een reeks incidenten tijdens eerdere oefeningen. Zo bleek een Apache-gevechtshelikopter niet door de toegangsdeur van een plaatselijke sporthal te passen. Een poging om het toestel schuin naar binnen te rijden, leverde evenmin het gewenste resultaat op.
"De helikopter paste op zich prima in de zaal, maar we kregen hem er niet in", verklaart een woordvoerder. "Daarna hebben we geprobeerd de rotorbladen afzonderlijk naar binnen te brengen, maar toen bleek dat het plafond te laag was om ze te monteren."
Ook het starten van de helikopter leverde problemen op. Tijdens een eerdere proef verloor de sporthal een aanzienlijk deel van zijn dakbedekking. Defensie spreekt van een ventilatieprobleem.
Militaire konvooien lopen vast in gangen
Niet alleen de luchtmacht ondervindt problemen met binnenoefeningen. Ook militaire voertuigen blijken weinig geschikt voor gebruik in gebouwen.
Tijdens een recente manoeuvre kwam een pantserwagen vast te zitten tussen de kleedkamers en de kantine. De chauffeur had volgens het onderzoeksrapport correct richting aangegeven, maar onvoldoende rekening gehouden met de breedte van het voertuig.
"De gang was simpelweg te smal", aldus de woordvoerder. "Bovendien moesten we iedere keer stoppen wanneer iemand uit de kleedkamer kwam."
Een voorstel om de voertuigen voortaan achteruit door de gangen te laten rijden, werd na uitvoerig overleg verworpen.
Deskundige Henk Proppellah ziet voordelen
Militair luchtvaartdeskundige Henk Proppellah, verbonden aan het onafhankelijk onderzoeksinstituut voor Binnen- en Buitenluchtvaart, noemt de overstap een logische ontwikkeling.
"Buiten heb je aanzienlijk meer ruimte dan binnen. Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar binnen Defensie wordt daar al jaren onderzoek naar gedaan."
Volgens Proppellah brengt buiten oefenen wel nieuwe uitdagingen met zich mee.
"Het grootste probleem is de wind. Binnen heb je daar nauwelijks last van, tenzij iemand een deur openzet. Buiten waait het soms zomaar, zonder dat iemand daar toestemming voor heeft gegeven."
Ook over de Apache-helikopter heeft Proppellah een duidelijke mening.
"Een Apache is ontworpen om te vliegen. Dat werkt buiten doorgaans beter, omdat je binnen nogal snel tegen het plafond zit. Bovendien zijn de meeste gymzalen niet voorzien van een helikopterlandingsplaats."
Weersomstandigheden vormen risico
Defensie onderzoekt momenteel hoe militairen zich het beste kunnen voorbereiden op de nieuwe werkomstandigheden. Daarbij wordt onder meer gekeken naar regen, wind en de afwezigheid van centrale verwarming.
Vooral regen vormt volgens Proppellah een onderschat probleem.
"Water komt buiten regelmatig uit de lucht vallen. Dat gebeurt binnen eigenlijk nooit, behalve bij lekkage. Militairen zullen daar echt aan moeten wennen."
Om de overgang soepel te laten verlopen, wordt overwogen om tijdens de eerste oefeningen een aantal partytenten beschikbaar te stellen.
Terugkeer naar binnen niet uitgesloten
Defensie benadrukt dat buiten oefenen voorlopig een proef betreft. Mocht blijken dat de nieuwe aanpak onvoldoende resultaten oplevert, dan wordt terugkeer naar de vertrouwde binnenlocaties niet uitgesloten.
Henk Proppellah heeft daarvoor alvast een oplossing bedacht.
"Je zou grotere sporthallen kunnen bouwen, eventueel zonder dak en muren. Dan heb je alle voordelen van buiten, maar kun je het administratief nog steeds een binnenoefening noemen."
Volgens Proppellah is dit een veelbelovend concept dat nader onderzoek verdient.
Defensie heeft inmiddels bevestigd dat de eerstvolgende oefening bij voorkeur buiten plaatsvindt, mits het binnen niet beter weer is.